Subsidies
Landelijk georganiseerde jeugdverenigingen Cultuureducatieve verenigingen Verenigingen informatie en participatie Politieke jongerenbewegingen Experimentele projecten Projectoproepen Jeugdhuizen Internationale projecten Jeugdverblijfcentra Brede school Organisaties kansengroepen Grootschalige jeugdevenementen Verenigingen met bijzondere opdracht Tewerkstelling
Lokaal jeugdbeleid Kadervorming en attesten Vlaams jeugd- en kinderrechtenbeleid Kinderrechten Internationale samenwerking Uitleendienst Kampeermateriaal Begroting Onderzoek Beleidsdocumenten Fiscale aftrek kinderopvang Publicaties Parlementaire vragen en initiatieven

JoKER

Het kind- en jongereneffectrapport, of kortweg het JoKER, peilt naar de effecten van een nieuwe regelgeving op kinderen en jongeren. Telkens een minister bij het Vlaams Parlement een ontwerp van decreet indient dat het belang van personen jonger dan 25 jaar rechtstreeks raakt, moet dat ontwerp vergezeld zijn van een JoKER.



Wat?

Sinds 1997 bestaat de decretale verplichting om een kindeffectrapport op te maken bij voorontwerpen van decreet die het belang van kinderen, personen jonger dan achttien jaar rechtstreeks raken. Bij decreet van 18 juli 2008 werd het kindeffectrapport (KER) uitgebreid tot een kind- en jongereneffectrapport (JoKER). Dat bleef ongewijzigd in het decreet van 20 januari 2012 houdende een vernieuwd jeugd- en kinderrechtenbeleid. Doel is na te gaan wat de impact is op kinderen en jongeren jonger dan vijfentwintig.

De Vlaamse minister van Jeugd heeft bepaald dat de methodiek voor de opmaak van een JoKER bestaat uit het RIA-sjabloon en de handleiding voor de opmaak van een JoKER. Wanneer een RIA wordt gemaakt, wordt het JoKER geïntegreerd in deze RIA.

Als gevolg van de RIA-omzendbrief VR 2014/13 van 14 maart 2014 werd beslist om de RIA-uitzonderingen ook op het JoKER toe te passen. De Raad van State heeft in enkele recente adviezen echter geoordeeld dat van de geldende JoKER-bepalingen niet kan afgeweken worden door een omzendbrief. Ook als er geen RIA voorhanden is, moet een JoKER worden opgesteld!

Waarom?

Jeugd- en kinderrechtenbeleid omvat meerdere domeinen die ingrijpen op het leven van kinderen en jongeren. Om dergelijk integraal en inclusief beleid vorm te geven, zijn er meerdere instrumenten ontwikkeld die verankerd zijn in het decreet van 20 januari 2012 houdende het voeren van een vernieuwd Vlaams jeugd- en kinderrechtenbeleid. Het JokER is er één van.

Wie?

De functioneel bevoegde minister en administratie zijn verantwoordelijk voor de opmaak van het JoKER. In de functioneel bevoegde administratie wordt het aanspreekpunt Jeugd- en kinderrechtenbeleid erbij betrokken. Indien gewenst, kan voorafgaand aan het formele advies ook een beroep gedaan worden op het departement Cultuur, Jeugd en Media.

Waarvoor?

Formeel is het JoKER alleen verplicht voor ontwerpdecreten. Vallen dus niet onder het toepassingsgebied van JoKER: voorstellen van decreet (parlementair initiatief), besluiten van de Vlaamse Regering, ministeriële besluiten, omzendbrieven.

Voor het JoKER is er sprake van 'rechtstreeks raken' wanneer de geplande regelgeving een impact heeft op de leefwereld van personen jonger dan vijfentwintig jaar. Dat is vanzelfsprekend het geval wanneer kinderen en jongeren de doelgroep zijn (zoals onderwijs of jeugdhulp). Wat niet mag worden vergeten, is dat zij ook belanghebbenden kunnen zijn, zonder daarom de (enige) beoogde doelgroep van het beleidsvoornemen te zijn (zoals bij rijopleiding of natuurbeheer). Ook in die gevallen raakt het beleidsvoornemen rechtstreeks het belang van kinderen en jongeren.

Wil je tijdig inschatten voor welke geplande decretale initiatieven een JoKER gemaakt moet worden, raadpleeg dan de reflectiegroep jeugd- en kinderrechtenbeleid of check de regelgevingsagenda bij de beleidsnota/ beleidsbrief.

Wanneer?

Volgens het uitvoeringsbesluit kan een voorontwerp van decreet waarvoor de JoKER-verplichting geldt, alleen worden goedgekeurd door de Vlaamse Regering als het vergezeld is van een JoKER dat is opgesteld volgens de bepalingen van het decreet. Dat wil zeggen dat bij de eerste principiële goedkeuring door de regering het JoKER moet toegevoegd worden aan het dossier. Een nuttig instrument hierbij is het stroomschema regelgeving: https://overheid.vlaanderen.be/stroomschema

Wie houdt toezicht?

De Vlaamse minister van Jeugd, bevoegd voor de coördinatie van de rechten van het kind, ziet toe op de naleving van de kind- en jongereneffectrapportageverplichting.

In de Omzendbrief VR/2014/4 van 9 mei 2014 betreffende de wetgevingstechniek, met name §300-305 is bepaald dat de afdeling Jeugd advies geeft over het JoKER.

Zoals dat voor alle formele vormvereisten geldt, houdt de Raad van State ook hier een oogje in het zeil. Zo oordeelde ze dat van de geldende JoKER-bepalingen niet kan afgeweken worden door de RIA-omzendbrief. Ook als er geen RIA voorhanden is, moet een JoKER worden opgesteld.

Het JoKER wordt geïntegreerd in de RIA, als er een werd opgemaakt, en toegevoegd aan het regelgevingsdossier dat aan het Vlaams Parlement en de adviesraden bezorgd wordt. Het staat hen vrij om op te volgen of het JoKER (indien nodig) werd opgemaakt en gebruik te maken van de informatie die erin terug te vinden is. Zo worden er regelmatig schriftelijke vragen gesteld over het JoKER. Ook in de adviezen van het Kinderrechtencommissariaat en de Vlaamse Jeugdraad wordt vaak verwezen naar het JoKER.

Begin 2012 evalueerde het Kenniscentrum Kinderrechten op vraag van de afdeling Jeugd het JoKER: evaluatierapport JoKER - Keki, 2012 (.pdf)

Relevante regelgeving en documenten

Contactinformatie

Voor meer informatie kun je terecht bij Joost Van Haelst, tel. 02 553 33 73 of via e-mail joost.vanhaelst@cjsm.vlaanderen.be