Subsidies
Lokaal jeugdbeleid Landelijk georganiseerde jeugdverenigingen Cultuureducatieve verenigingen Verenigingen informatie en participatie Politieke jongerenbewegingen Experimentele projecten Projectoproepen Jeugdhuizen Internationale projecten Jeugdverblijfcentra Brede school Organisaties kansengroepen Grootschalige jeugdevenementen Verenigingen met bijzondere opdracht Tewerkstelling
Kadervorming en attesten Vlaams jeugd- en kinderrechtenbeleid Kinderrechten Internationale samenwerking Uitleendienst Kampeermateriaal Begroting Onderzoek Beleidsdocumenten Fiscale aftrek kinderopvang Publicaties Parlementaire vragen en initiatieven

JoKER

Het kind- en jongereneffectrapport, of kortweg het JoKER, peilt naar de effecten van een nieuwe regelgeving op kinderen en jongeren. Telkens een minister bij het Vlaams Parlement een ontwerp van decreet indient dat het belang van personen jonger dan 25 jaar rechtstreeks raakt, moet dat ontwerp vergezeld zijn van een JoKER.



Impact van regelgeving op kinderen en jongeren

Sinds 1997 bestaat de decretale verplichting om een kindeffectrapport op te maken bij voorontwerpen van decreet die het belang van kinderen, personen jonger dan achttien jaar rechtstreeks raken. Bij decreet van 18 juli 2008 werd het kindeffectrapport (KER) uitgebreid tot een kind- en jongereneffectrapport (JoKER). Doel is na te gaan wat de impact is op kinderen en jongeren jonger dan vijfentwintig.

Voor het JoKER is er sprake van 'rechtstreeks raken' wanneer de geplande regelgeving een impact heeft op de leefwereld van personen jonger dan vijfentwintig jaar. Dat is vanzelfsprekend het geval wanneer kinderen en jongeren de doelgroep zijn. Wat niet mag worden vergeten, is dat zij ook belanghebbenden kunnen zijn, zonder daarom de beoogde doelgroep van het beleidsvoornemen te zijn. Ook in die gevallen raakt het beleidsvoornemen rechtstreeks het belang van kinderen en jongeren.

Begin 2012 evalueerde het Kenniscentrum Kinderrechten op vraag van de afdeling Jeugd het JoKER. Uit dat onderzoek kwam naar voren dat er een spanning is tussen het mainstreamen en het ervoor zorgen dat de eigenheid van het jeugd- en kinderrrechtenperspectief niet verloren gaat. Vandaar werd enerzijds gepleit voor de decretale verankering van het JoKER, maar anderzijds ook voor de verdere integratie in de reguleringsimpactanalyse.

Evaluatierapport JoKER - Keki, 2012 (.pdf)

Wanneer wordt een JoKER opgemaakt?

Sinds 2013 is de opmaak van het JoKER volledig geïntegreerd in de reguleringsimpactanalyse (RIA). RIA is een geheel van noodzakelijke en logische stappen bij de voorbereiding van een beleidsmaatregel. RIA is een gestructureerd proces dat de positieve en de negatieve effecten van beleidsopties afweegt. Het eindresultaat is een document dat inzicht geeft in de voor- en nadelen van deze beleidsopties, met inbegrip van de voor-en nadelen voor personen jonger dan vijfentwintig jaar.

De volledige integratie van het JoKER in de RIA heeft voor gevolg dat de JoKER-verplichting zich maar stelt als een RIA moet worden opgemaakt. De dienst Wetsmatiging ontwikkelde een belangrijk instrument om tijdig met de opmaak van een RIA en een JoKER aan de slag te gaan, met name de regelgevingsagenda. De regelgevingsagenda is een publiek beschikbare lijst van geplande nieuwe regelgeving (impliceert ook aanpassing van bestaande regelgeving). Sinds 2011 wordt de regelgevingsagenda op drie vaste tijdstippen geactualiseerd. Bij die actualisatie wordt telkens de vraag gesteld of er plannen zijn om een RIA/JoKER op te maken.

Onder leiding van het team Duurzame Ontwikkeling werd dan weer een Quick Scan Duurzame Ontwikkeling ontwikkeld om tijdig de effecten van regelgeving en de toepassing van specifieke wetgevingstoetsen, waaronder de JoKER-verplichting, te bepalen. Met de ontwikkeling van de Quick Scan Duurzame Ontwikkeling voor regelgeving worden enerzijds de effecten nagegaan ten aanzien van verschillende doelgroepen, waaronder kinderen en jongeren beneden de 25 jaar (cf. JoKER) en anderzijds ten aanzien van de verschillende pijlers van duurzame ontwikkeling (de ecologische, sociale en economische) en de institutionele pijler.

Rol van de aanspreekpunten en de afdeling Jeugd

Het JoKER, dat in het RIA-document geïntegreerd is, wordt, zoals de RIA, opgemaakt door de ambtenaar die het ontwerp van decreet voorbereidt. Hier hebben de aanspreekpunten een belangrijke rol te spelen. Het is niet de bedoeling dat de aanspreekpunten elke JoKER binnen hun agentschap/departement zelf opstellen. Wel moeten ze aanspreekbaar zijn om de effecten van het beleid op kinderen en jongeren en hun rechten in te schatten. Ze moeten de bevoegde ambtenaar kunnen informeren of doorverwijzen.

De afdeling Jeugd geeft als coördinerende administratie advies over het JoKER. Het advies van de afdeling Jeugd gaat allleen over het JoKER, dat deel uitmaakt van het RIA-document. Op basis van onder meer het JoKER-advies en de wijze waarop de aanvrager ermee rekening gehouden heeft, ziet de Vlaamse minister van Jeugd, bevoegd voor de coördinatie van het kinderrechtenbeleid, toe op de naleving van de JoKER-verplichting.

Werkwijze opmaak JoKER

De methodiek voor de opmaak van een JoKER bestaat uit het RIA-sjabloon enerzijds en de handleiding JoKER anderzijds. Voor de opmaak van een JoKER moet je dus steeds het RIA-sjabloon gebruiken, maar je moet daarbij wel rekening houden met de specifieke handleiding JoKER.

Relevante regelgeving en documenten

Contactinformatie

Voor meer informatie kunt u terecht bij Joost Van Haelst, tel. 02 553 33 73 of via e-mail joost.vanhaelst@cjsm.vlaanderen.be