Subsidies
Lokaal jeugdbeleid Landelijk georganiseerde jeugdverenigingen Cultuureducatieve verenigingen Verenigingen informatie en participatie Politieke jongerenbewegingen Experimentele projecten Projectoproepen Jeugdhuizen Internationale projecten Jeugdverblijfcentra Brede school Organisaties kansengroepen Grootschalige jeugdevenementen Verenigingen met bijzondere opdracht Tewerkstelling
Kadervorming en attesten Vlaams jeugd- en kinderrechtenbeleid Kinderrechten Internationale samenwerking Uitleendienst Kampeermateriaal Begroting Onderzoek Beleidsdocumenten Fiscale aftrek kinderopvang Publicaties Parlementaire vragen en initiatieven

Aanspreekpunten jeugd- en kinderrechtenbeleid

Om de aandacht voor kinderen en jongeren in alle beleidsdomeinen levend te houden, zijn in alle departementen en een groot aantal agentschappen van de Vlaamse overheid aanspreekpunten jeugd- en kinderrechtenbeleid aangewezen.



 

Sinds wanneer?

De aanspreekpunten jeugd- en kinderrechtenbeleid zijn niet nieuw. Al in 1998 werden de eerste aanspreekpunten kinderrechten aangeduid in het toenmalige ministerie van de Vlaamse Gemeenschap, om uitvoering te geven aan het toenmalige decreet van 15 juli 1997 houdende de instelling van het kindeffectrapport en de toetsing van het regeringsbeleid aan de naleving van de rechten van het kind. De aanduiding kwam er na de aanstelling van een eerste coördinerend minister Kinderrechten in februari 1997. Samen met de oprichting van het Kinderrechtencommissariaat in 1997 gaf Vlaanderen op die manier uitvoering aan het Kinderrechtenverdrag.

In 2002 werd dit netwerk van aanspreekpunten kinderrechten uitgebreid naar een netwerk van aanspreekpunten jeugd- en kinderrechtenbeleid. Sinds 2008 is dit netwerk decretaal verankerd. In het decreet van 20 januari 2012 luidt dat als volgt:

Art. 5. §1. De leidend ambtenaren van alle departementen en van de intern en extern verzelfstandigde agentschappen van de Vlaamse overheid die daartoe door de Vlaamse Regering zijn aangewezen, wijzen een ambtenaar aan als aanspreekpunt jeugd- en kinderrechtenbeleid.

De aanspreekpunten jeugd- en kinderrechtenbeleid hebben als taak:

  1. een bijdrage te leveren ter voorbereiding van het Vlaamse jeugd- en kinderrechtenbeleidsplan;
  2. te zorgen voor de monitoring en verslaggeving over de uitvoering van het Verdrag inzake de Rechten van het Kind en het Vlaamse jeugd- en kinderrechtenbeleidsplan;
  3. de effecten op kinderen en jongeren en hun rechten in te schatten van het beleid dat door hun departement of agentschap wordt voorbereid of uitgevoerd.

In welke departementen en agentschappen?

Op 17 juli 2015 nam de Vlaamse Regering akte van de vaststelling door de Vlaamse minister van Jeugd van de entiteiten die een aanspreekpunt jeugd- en kinderrechtenbeleid moeten aanduiden. Het betreft de twaalf Vlaamse departementen en een aantal agentschappen die strategisch zijn voor het jeugd- en kinderrechtenbeleid. Aan de leidend ambtenaar werd gevraagd een aanspreekpunt jeugd- en kinderrechtenbeleid aan te wijzen. Daarnaast beschikken ook de VRT en de Vlaamse Gemeenschapscommissie van oudsher over een aanspreekpunt aangezien ze belangrijke partners zijn voor het Vlaamse jeugd- en kinderrechtenbeleid.

Beleidsdomein / instelling Departement / agentschap
Kanselarij en Bestuur
  • Departement Kanselarij en Bestuur
  • Studiedienst Vlaamse Regering (tot eind 2015)
  • Agentschap Binnenlands Bestuur
  • Agentschap Integratie en Inburgering
Financiën en Begroting
  • Departement Financiën en Begroting
Internationaal Vlaanderen
  • Departement internationaal Vlaanderen
  • Toerisme Vlaanderen
Leefmilieu, Natuur en Energie
  • Departement Leefmilieu, Natuur en Energie
  • Agentschap voor Natuur en Bos
  • Vlaamse Milieumaatschappij (VMM)
  • Vlaamse landmaatschappij (VLM)
Economie, Wetenschap en Innovatie
  • Departement Economie, Wetenschap en Innovatie
Ruimtelijke Ordening, Woonbeleid en Onroerend Erfgoed
  • Ruimte Vlaanderen
  • Wonen Vlaanderen
  • Vlaamse Maatschappij voor Sociaal Wonen (VMSW)
Mobiliteit en Openbare Werken
  • Departement Mobiliteit en Openbare Werken
  • Vlaamse Vervoermaatschappij – De Lijn
Werk en Sociale Economie
  • Departement Werk en Sociale Economie
  • Vlaamse Agentschap voor Ondernemersvorming - Syntra Vlaanderen
  • Vlaamse Dienst voor Arbeidsbemiddeling en Beroepsopleiding (VDAB)
Welzijn, Volksgezondheid en Gezin
  • Departement Welzijn, Volksgezondheid en Gezin
  • Vlaams Agentschap Zorg en Gezondheid
  • Kind en Gezin
  • Agentschap Jongerenwelzijn
  • Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap
Onderwijs en Vorming
  • Departement Onderwijs en Vorming
  • Agentschap Hoger Onderwijs, Volwassenenonderwijs, Kwalificaties en Studietoelagen (AHOVOKS)
  • Agentschap voor Onderwijsdiensten
  • Agentschap voor Infrastructuur in het Onderwijs (AGIOn)
Landbouw en Visserij
  • Departement Landbouw en Visserij
Cultuur, Jeugd, Sport en Media
  • Departement Cultuur, Jeugd, Sport en Media
  • Agentschap ter Bevordering van de Lichamelijke Ontwikkeling, de Sport en de Openluchtrecreatie (BLOSO)
  • Vlaamse Regulator voor de Media
Vlaamse Radio- en Televisieomroep (VRT)  
Vlaamse Gemeenschapscommissie

 

Wat zijn hun rol en taken?

De aanspreekpunten hebben in hoofdzaak een beleidsondersteunende opdracht. Daar horen een aantal concrete taken bij, en veel denkwerk, allemaal vanuit de eigen expertise. Hun rol en taken kunnen min of meer in drie domeinen opsplitst worden:

  • netwerken, informeren en sensibiliseren
  • beleidsvoorbereidend en beleidsuitvoerend werk
  • monitoren en rapporteren.

Een uitvoerige beschrijving van hun opdracht is opgenomen in de Handleiding aanspreekpunten Jeugd- en Kinderrechtenbeleid (.pdf)

Netwerken, informeren en sensibiliseren

Aanspreekpunten zijn geen op zichzelf staande eilandjes. Om een zo breed mogelijk draagvlak te creëren, is een sterk netwerk een noodzaak. Met de reflectiegroep probeert de coördinatie dit concreet te verwezenlijken. Het aanspreekpunt is een belangrijk knooppunt. Informeren en sensibiliseren gebeurt immers in twee richtingen.

Enerzijds is het de bedoeling dat het aanspreekpunt binnen zijn eigen entiteit het belang van kinderen en jongeren onder de aandacht brengt en ervoor zorgt dat het eigen beleid getoetst wordt aan de doelstellingen van het jeugd- en kinderrechtenbeleid. Daarbij zijn het Kinderrechtenverdrag en het Vlaamse jeugd- en kinderrechtenbeleidsplan belangrijke richtsnoeren. De informatie die aanspreekpunten verkrijgen via de reflectiegroep, de coördinatie of het netwerk van aanspreekpunten verspreiden ze binnen hun entiteit en – indien nodig – aan de betrokken minister.

In omgekeerde richting is het van belang dat het aanspreekpunt de coördinerende administratie op de hoogte brengt van belangrijke ontwikkelingen in het eigen beleidsdomein en de eigen entiteit. In de reflectiegroep verstrekt het aanspreekpunt informatie vanuit de eigen sector of geef het toelichting rond specifieke thema’s. Op die manier kunnen sectoraal en categoriaal beleid dichter bij elkaar komen.

Beleidsvoorbereidend en beleidsuitvoerend werk

De input van het aanspreekpunt is cruciaal voor het beleidsvoorbereidende werk op meerdere niveaus. Het aanspreekpunt brengt immers de specifieke kennis in die nodig is om een coherent jeugd- en kinderrechtenbeleid vorm te geven: niet alleen aangeven van wat strategisch belangrijk is voor het toekomstige beleid, maar ook een concrete insteek geven voor specifieke vragen die voorliggen, en dit zowel voor het Vlaamse als het internationale niveau.

Het aanspreekpunt wordt beschouwd als pleitbezorger voor een concrete uitvoering van al wat door de Vlaamse Regering werd beslist in het kader van het Vlaamse jeugd- en kinderrechtenbeleid. Het aanspreekpunt zal zelf zaken uitvoeren of collega’s erop aan spreken.

Concrete voorbeelden zijn het Vlaams jeugd- en kinderrechtenbeleidsplan en het kind- en jongereneffectrapport (JoKER).

Monitoren en rapporteren

Rapporteren is nog steeds één van de meest gebruikte instrumenten om opvolging te geven aan beleid. Een groot deel van het werk van de aanspreekpunten bestaat dan ook uit het verschaffen van de nodige informatie voor de verschillende rapportages.

Het aanspreekpunt coördineert de input binnen de eigen entiteit en verwerkt die tot een bruikbaar document voor de coördinatie. Het gaat hier zowel om de verslaggeving voor het Vlaams jeugd- en kinderrechtenbeleidsplan, de uitvoering van het kinderrechtenverdrag, als om de verscheidene internationale rapportageverplichtingen van Vlaanderen over het jeumet betrekking tot het jeugd- en kinderrechtenbeleid gaat.